Welke gevolgen zal de economische crisis hebben voor de inkomsten van goede doelenorganisaties?
Die zullen dalen, door vier factoren:

• (1) Bedrijven zullen dit jaar gaan bezuinigen op giften en sponsoring.
• (2) De waarde van nalatenschappen (erfenissen) is al gedaald door de daling van de aandelenkoersen en blijft lager zo lang de koersen laag blijven.
• (3) Vermogensfondsen zullen in 2010 minder uitkeren.
• (4) Huishoudens bezuinigen niet snel op giften. Waarschijnlijk zelfs eerder op de dagelijkse boodschappen, zo blijkt uit het recente onderzoek van het Nederlands Donateurs Panel. Door de daling van de huizenprijzen neemt het gevoel van financiele zekerheid echter af en worden huishoudens minder vrijgevig.

Hoe weten we dit?
Door te kijken naar de inkomsten van goede doelenorganisaties in eerdere periodes van crisis.
De ontwikkeling van de inkomsten sinds 1965 staat weergegeven in deze figuur.
Meer cijfers in deze presentatie en in deze tekst.

Het gaat hier om de totale inkomsten uit fondsenwerving. Dit zijn giften van huishoudens, bedrijven en inkomsten uit nalatenschappen. Het grootste gedeelte van de giften is afkomstig van huishoudens. Over het gedrag van bedrijven is weinig bekend. Er zijn geen lange termijn cijfers beschikbaar over giften van bedrijven. We nemen aan dat bedrijven eerder bezuinigen op giften dan op andere uitgaven. Over nalatenschappen hebben we informatie sinds 1994.

Behalve uit fondsenwerving ontvangen goede doelenorganisaties ook inkomsten uit andere bronnen. Zij krijgen ook geld uit subsidies van de overheid, uit de goede doelenloterijen en van vermogensfondsen. Subsidies kunnen teruglopen als de overheid het komend jaar moet gaan bezuinigen. Inkomsten uit loterijen zullen naar verwachting niet teruglopen dit jaar. Vermogensfondsen zijn minder waard geworden door de koersdalingen en kunnen daardoor de komende jaren minder uitkeren. Maar omdat zij voor dit jaar al afspraken hebben gemaakt met de goede doelenorganisaties zal de daling van de waarde van vermogensfondsen niet direct doorwerken.

Hoe lang duurt het voordat de effecten zichtbaar worden?
De daling van de beurskoersen heeft direct tot gevolg dat de waarde van nalatenschappen daalt. Omdat het vermogen van huishoudens daalt door de koersdalingen zullen ook op termijn de giften van huishoudens afnemen. Meestal zit er een vertraging van een of twee jaar tussen een beursdaling en een daling van de inkomsten van goede doelenorganisaties. Op zijn vroegst zullen de giften van huishoudens daarom eind dit jaar lager zijn dan normaal, en volgend jaar misschien dalen.

Wat gaat er gebeuren als de werkloosheid sterk oploopt?
Werkloosheid heeft in het verleden een beperkt effect gehad op de inkomsten van goede doelenorganisaties. Dit komt doordat de meeste giften afkomstig zijn van werknemers die vrij laat in een crisis pas ontslagen worden. Werkloosheid heeft daardoor een klein, vertraagd negatief effect.

Wat gaat er gebeuren als de huizenprijzen dalen?
Op dit moment worden er veel minder huizen verkocht, en zijn de huizenprijzen aan het dalen. Dit betekent dat we het komend jaar een daling van de inkomsten van goede doelenorganisaties verwachten.